İnancın Yoğurduğu İlim Ehilleri

İnancın Yoğurduğu İlim Ehilleri Kâinatı anlamaya cesaret eden. Matematiğin soyut ruhuna üfleyen.

İnancın Yoğurduğu İlim Ehilleri

İnancın Yoğurduğu İlim Ehilleri

Altay Cem Meriç’e katılıyorum.


Evet, “inançlı insanlar daha başarılıdır.” Bu çıkarım onun potansiyeline uygun bir ifade. Yine de çıkarım ona mı ait bilmiyorum, ama derin bir hakikati ortaya kayması açısından kime ait olduğu zaten çok da önemli değil.


Evet, inançlı insanlar tarih boyunca ve halen herkesten daha başarılıdırlar. Bu ifade bir slogan değil. Romantik bir temenni hiç değil. Tarih boyunca tekrar tekrar doğrulanmış, karşılığı gün gibi ortada olan bir hakikattir. Aşağıda bu hipotezi savunacak bazı paragraflar sunacağım. Bu paragrafların başına ve sonuna inançlı olarak bilinen ve aksini iddia eden dünyaca meşhur kişileri; inançlıyı paragrafın başına, inançsızı paragrafın sonuna iliştirerek bunu sınamaya çalışacağım.

B.

Isaac Newton

“Bana bir alanda parlamış bir inançsız söyleyin;  ben size ondan daha derin, daha kalıcı, daha köklü bir inançlıyı bulup göstereyim. (ACM)”  Geçici bir parıltıdan bahsetmiyorum, adı  çağlara yayılmış ve etki alanı sınırları aşmış kişilerden söz ediyorum.

Albert Einstein (Her ne kadar inançsız olduğu dile getirilse de derin bir inanca sahip olduğu ve bunu hiç bir zaman saklamadığını artık biliyoruz)

İ.

Galileo Galilei


Şöyle durup sahici bir şekilde düşünelim.  Dünyayı temelinden sarsan,  tek bir fikirle  insanlığın yönünü değiştiren. Yaptığı buluşla zamanın akışını hızlandıran veya durduran Savaşların kaderini belirleyen. İmparatorluklar kuran yahut yıkan. Çağ açıp çağ kapatan. Adını tarihin taş kütüklerine altın harflerle kazıyan kaç inançsız vardır?

Richard Dawkins (“de facto ateist” (pratikte ateist) ne demek çok anlamadım ama ateist olduğunu açıkça beyan etmiştir.)

S.

Blaise Pascal 

Kâinatı anlamaya cesaret eden. Matematiğin soyut ruhuna üfleyen. Geometriyi şekiller yığını olmaktan çıkarıp bir düzen fikrine dönüştüren. Fen bilimlerini bir “bilgi yığını” olmaktan kurtarıp sistemli hâle getiren. Felsefenin kuru sorgulamadan ibaret olmadığını anlatıp var oluşun en derin bilgi sevgissi haline getiren. Aynı sahada bir inançlının sesinden daha gür kimin sesi çıkabilmiştir?

Stephen Hawking (Tanrı varsayımına gerek olmadığını hep savunmuştur.)

M.

Gregor Mendel


En çok savundukları. Üzerine titredikleri. Hatta kendi düşünce dünyalarının temeline koydukları… Evrim teorisi bile morfolojik benzerliğin ötesine geçememiştir. Yani “olabilir”den “olmuştur”a giden o köprüyü kuramamış bir hipotez. Neredeyse bütün akademiyi arkalarına almalarına rağmen hâlen morfolojik benzerlikten yola çıkmışken…

Charles Darwin (Tanrı’nın varlığı ya da yokluğu bilinemez, demiştir. Agnostik: Yani korkak ateist.)

İ.

Thomas Aquinas

Buna karşılık inançlı insanların yüzyıllar. Hatta bin yıllar boyunca ortaya koyduğu kanunlar. İspatlar. Teoriler. Çoğu hâlâ dimdik ayakta. Eskimemiş. Çürümemiş. Geçersizleşmemiş. Sessizler belki ama derinler. Gösterişsizler ama sarsılmazlar. Çünkü inanç aynı zamanda kişiye işiyle meşgul olmasının, yaygara çıkarmaması gerektiğinin vurgusunu yapar. Onlar çığırtkanlık yapmazlar.

Karl Popper (Tanrı’nın varlığı ya da yokluğu bilinemez, demiştir. Agnostik: Yani korkak ateist.)

L.

Michael Faraday
Kaç inançsız. Tüm dünyayı bu ölçekte etkilemiş. Yalnızca bir dönemi değil. Nesilleri aşan fikir dönüşümüne yol açabilmiştir?

Richard Feynman (Ama “Tanrı olabilir” düşüncesini de ciddi bir olasılık olarak görmez. Yani Ateizminde şüpheli bir olasılığı var.)

L.

Michael Behe
Michael Behe’nin Darwin’in Kara Kutusu adlı eseri, evrimin mutlak bir gerçeklik olarak sunulamayacağını bilimsel temellerle tartışmaya açtığında, “Avrupa’da neredeyse bir engizisyon mahkemesini andıran bir yargı süreci kuruldu. Soru sormanın bile suç sayıldığı, itirazın bastırılmaya çalışıldığı bir iklimde bilim, özgürlük iddiasıyla değil otorite refleksiyle hareket etti(ACM). Ve sonunda, Michael Behe’nin açık olmayan örtük bir özrüyle geçiştirildi bu mesele. (İnkarın en kesin dili olarak kullanılan Evrim Teorisi’nin bir de böyle bir yönü var maalesef.)

Neil deGrasse Tyson (Tanrı’nın varlığı ya da yokluğu bilinemez, demiştir. Agnostik: Yani korkak ateist.)

A.

Augustine of Hippo
Açık yüreklilikle ifade edeyim ki: Hayır. Hayır. Hayır. Hiçbir zaman ve hiçbir mekânda inançsız insanlar, inançlı insanlardan daha başarılı olmamıştır. 

Friedrich Nietzsche (Anti-Teist. Yani din karşıtlığı bir düşünceye sahip…)

H.

İmam Gazali, Farabi, İbni Sina, Harezmi, El Cezeri, El Biruni, İbni Rüşd, Er Razi, El Kaşi, İbni Haldun, Cabir bin Hayyan…
Çünkü başarı, yalnızca zekânın, yalnızca teknik bilginin, yalnızca imkânın ürünü değildir.

Y.

John Calvin

İnanç, insana sınır çizer. Sınır, insanı küçültmez; aksine dağılmasını engeller. İnanç, insanı hizaya sokar. Ne yapacağını değil, ne yapmaması gerektiğini de öğretir.

Jean-Paul Sartre (Ateit)

A.

Rumi
İnanç, sistemli ve devamlı çalışmayı telkin eder. Anlık hevesleri törpüler. Sabırsızlığı terbiye eder. Emeğe amaç verir. İnsana yol sunar.  Ve yolu yürümeyi şart koşar.

Bertrand Russell (Ateit)

H.

Martin Luther
Hepsinden önemlisi, inanç insana ahlâkî bir “umur” verir. Yaptığının bir karşılığı olduğunu, sözünün bir ağırlığı bulunduğunu, bilginin sorumluluk doğurduğunu hatırlatır.

Christopher Hitchens (Ateit)

A.

Søren Kierkegaard
Bugün bunlar önemsiz gibi gösterilebilir. Hatta başarıyı engelmiş gibi sunulabilir. Oysa hakikat, sorumluluk bilinci olmayan bir başarı uzun ömürlü değildir, der. Bir durak noktası olmayan yükseliş eninde sonunda savrulmaya mahkûmdur.

Sigmund Freud (Ateit)

K.

( Aşağıdaki bilgiler Chatcpt’den alındı)

Nobel Ödülü Alan İnançlıların Sadece Bazıları

Nobel Fizik Ödülü – İnançlı Bilim İnsanları

  • Albert Einstein ( inançlı)
  • Max Planck ( inançlı)
  • Arthur Compton ( inançlı)
  • Charles Townes ( inançlı)
  • William Lawrence Bragg ( inançlı)
  • Owen Chamberlain ( inançlı)
  • John Eccles ( inançlı)

Nobel Kimya Ödülü – İnançlı Bilim İnsanları

  • Marie Curie ( inançlı)
  • Fritz Haber ( inançlı)
  • Ernest Rutherford ( inançlı)
  • Irving Langmuir ( inançlı)
  • Richard Smalley ( inançlı)
  • Ahmed Zewail ( inançlı)
  • William Ramsay ( inançlı)

Nobel Tıp/Biyoloji Ödülü – İnançlı Bilim İnsanları

  • Christian de Duve ( inançlı)
  • Francis Collins ( inançlı)
  • John Gurdon ( inançlı)
  • Max Delbrück ( inançlı)
  • Charles H. Townes ( inançlı)
  • Richard J. Roberts ( inançlı)
  • Andrew Schally ( inançlı)

Nobel Edebiyat Ödülü – İnançlı Yazarlar

  • Gabriela Mistral ( inançlı)
  • Hermann Hesse ( inançlı)
  • T. S. Eliot ( inançlı)
  • G. K. Chesterton ( inançlı)
  • Elie Wiesel ( inançlı)

Nobel Bilim (Fizik / Kimya / Tıp)

  • Muhammed Abdüsselam – Nobel Fizik Ödülü (1979)
  • Ahmed Zewail – Nobel Kimya Ödülü (1999)
  • Aziz Sancar – Nobel Kimya Ödülü (2015) 

Nobel Edebiyat

  • Necib Mahfuz – Nobel Edebiyat Ödülü (1988)
  • Orhan Pamuk – Nobel Edebiyat Ödülü (2006)

Nobel Barış

  • Enver Sedat – Nobel Barış Ödülü (1978)
  • Yaser Arafat – Nobel Barış Ödülü (1994)
  • Şirin Ebadi – Nobel Barış Ödülü (2003)
  • Muhammed el‑Faradey – Nobel Barış Ödülü (2005)
  • Muhammed Yunus – Nobel Barış Ödülü (2006)
  • Tawakkol Karman – Nobel Barış Ödülü (2011)
  • Malala Yousafzai – Nobel Barış Ödülü (2014)
  • Nergis Muhammedi – Nobel Barış Ödülü (2023) 

Yani söylenildiği ya da meyda organlarınca propagandası yapıldığı gibi bilimi sırtlayan inançsız kesim değil, tam aksine inançlı insanlardır.

Bu yüzden mesele “kim daha zeki” ya da “kim daha özgür” meselesi değildir. Mesele, insanın neye dayanarak, neyi referans alarak yürüdüğüdür. İnanç, insana yalnızca bir cevap değil ki… Sabır. Süreklilik. Sorumluluk kazandıran bir istikamettir. Tarih, gürültüyü değil kalıcılığı. sloganı değil izi hatırlar. Ve dön de o derin izlere bir bak. Bilimi, düşünceyi, felsefeyi, ahlakı, adaleti, gözetmeyi, gelişmeyi ve insanlığı sırtlayan omuzların inançla yoğrulmuş omuzlar olduğu apaçık göreceksin.”

Mustafa AYYÜREK

  • İlişkili Olduğu Yazılar

    İnancın Plasebo Etkisi

    İnancın Plasebo Etkisi Evet! İnsan! İnsan hastalanır. İlkin insanın kalbi hastalanır sonrasında bedeni. İnancın Plasebo Etkisi Evet! İnsan! İnsan hastalanır. İlkin insanın kalbi hastalanır sonrasında bedeni. Demek ki öksürüğün, göğüs…

    Oku

    Kötülük Kötüdür Peki ya İyilik

    Kötülük Kötüdür Peki ya İyilik

    Oku

    Okuyucu Yorumları (2)

    Ya Şimdi Konuş ya da Ocak 17, 2026 saat 6:32 pm

    […] biliyorum dünya böyle işlemiyor. Dünya sessiz kalanların yaşayabileceği bir yer değil. Hiç […]

    İnancın Plasebo Etkisi Şubat 5, 2026 saat 8:32 pm

    […] Bakara suresinde (Şüphe yok ki, Allah herhangi bir şeyi, bir sivrisineği, hatta onun da ötesindekini misal vermekten utanıp çekinmez. Bunun karşısında iman edenler onun, Allah’tan gelen gerçek olduğunu bilirler, inkâr edenler ise “Allah misal olarak bununla neyi kastediyor?” derler.) verilen sivrisinek örneği, bu ayrımın berrak ifadesidir. İman eden, örnekteki hikmeti görür. İnkâr eden, takılıp kalır. Hakikat, burada değişmez. Değişen kalbin bakışıdır. Aynı söz, birine yol olurken diğerine engel kesilir. Çünkü söz, kalbin aynasında anlam kazanır. Ve ancak anlam kazanan bir şeyin şifası olur. […]

    Bir yanıt yazın

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir